تربیت متخصص طراحی فرآیندهای شیمیایی Process Design

Proccess Chart

یکی از انتخاب های شغلی مهندسین شیمی کار در واحدهای فرایندی در شرکت های نفت وگاز و پتروشیمی و پالایشگاهی و یا کارخانه های فرایندی می باشد . واحد فرایند در یک شرکت طراحی مهندسی ویا کارخانه نقش هدف گذاری و طراحی پایه و اصلی را دارد که دیگر واحدهای مهندسی این اهداف را با لوله کشی ،تجهیزات مناسب ،اداوات ابزاردقیق و ابنیه تامین کنند.

 طراحی فرایند دانشی مبتی بر تجربه‌است. یک مهندس فرایند علاوه بر استفاده از تجارب متعدد نیازمند تسلط بر استانداردها و دانش فرایندی است. در واقع ابتدا باید اطلاعات لازم برای انجام یک پروژه از کتب مرجع، کتابچه‌های طراحی شرکتهای نفتی معتبر دنیا استخراج و سپس تیم مهندسی فرایند بر اساس این اطلاعات، تجربه فنی، نرم‌افزارهای تخصصی و خصوصاً دانش آکادمیک نسبت به انجام آن اقدام کند.

 یک مهندس فرایند در تولید نقشه‌های فرایندی، طراحی فرایندی تجهیزات و دستگاههای عملیاتی، بهره‌برداری از واحدهای صنعتی، کنترل و بهینه‌سازی فرایند‌های شیمیایی، پالایشگاهی، پتروشیمی، معدنی، بیولوژیکی و حتی هسته‌ای تمرکز دارد. مهندسی فرایند طیف وسیع و گسترده‌ای از صنایع را شامل شده و عملاً حضور موثر نفرات در این دپارتمان مستلزم مطالعات جامع، پیوسته و عمیق می‌باشد. دپارتمان فرایند با شناخت کامل نسبت به زوایای یک پروژه اطلاعات مورد نیاز سایر دپارتمانهای مهندسی را تامین می‌کند.

به طور کلی یک مهندس فرایند باید دانش فنی تولید نقشه‌های فرایندی (PFD: Process Flow Diagram)، تولید و تصحیح جدول موازنه مواد (MBT: Material Balance Table)، تولید و تصحیح نقشه‌های P&ID (Piping & Instrument Diagram)، تعیین فلسفه کنترل و ترسیم لوپهای کنترلی مورد نیاز، تولید و تصحیح Process Datasheet تجهیزات فرایندی، طراحی حرارتی (Thermal Design) و حتی در برخی موارد طراحی مکانیکی (Mechanical Design) تجهیزات تبادل حرارتی، تعیین عوامل موثر بر Over-Pressure تجهیزات و محاسبات Depressurizing  مرتبط با آن، انتخاب و تعیین سایز شیرهای اطمینان، تعیین یا تصحیح ضریب جریان شیرهای کنترل (Flow Coefficient, Cv)، محاسبات مربوط به شبکه فلر و حتی در برخی موارد باید توانایی HAZOP Study یک پروژه را داشته باشد. بنابراین عملاً یک مهندس فرایند در سطوح بالای پروژه باید از سطح دانش فنی، علمی و محاسباتی بالایی برخوردار باشد.

 


 

                                                                                                        

به طور کلی می‌توان تمامی نرم‌افزارهای فرایند را به دو دسته Commercial Engineering Software, Special Engineering Software تقسیم نمود. بر خلاف انتظار تمامی نرم‌افزارهای فرایند موجود در بازار در دسته اول قرار می‌گیرند و عملاً در صورت استفاده از این نرم‌افزارها مهندس فرایند تنها به شبیه‌سازی واحد، محاسبه جدول موازنه جرمی نقشه‌های فرایندی، مطالعات فرایندی، بهینه‌سازی و رفع مشکلات فرایندی موجود در واحد تحت بررسی خواهد پرداخت. اما اگر هدف مدلسازی و ساخت یک نرم‌افزار شبیه‌ساز مخصوص واحد تحت بررسی (Special Engineering Software) باشد، در آن صورت مهندس فرایند علاوه بر تسلط بسیار بالا بر دروس آکادمیک نیازمند آشنایی با یکی از زبانهای برنامه‌نویسی (VB, Visual C++, MATLAB) می‌باشد. بر این اساس تمامی نرم‌افزارهای شبیه‌ساز فرایند موجود در بازار را می‌توان به چهار دسته زیر تقسیم کرد.

 


1-    نرم‌افزارهای عمومی شبیه‌ساز فرایند:

نرم‌افزارهایAspen Plus, Aspen HYSYS, PRO II, ChemCAD, Design II, VMGSIM, Aspen Dynamic, Aspen HYSYS Dynamic, DYNSIM در این دسته قرار می‌گیرند.

                                                                           

2-    نرم‌افزارهای تخصصی شبیه‌ساز فرایندهای پالایشگاهی:

نرم‌افزارهایPetro-SIM, Aspen Cat. Cracker. Aspen Cat. Reformer, Aspen Hydrotreater, Aspen Hydrocracker, Aspen RefSYS, Aspen HYSYS Refining Process در این دسته قرار می‌گیرند.

3-    نرم‌افزارهای تخصصی شبیه‌ساز فرایندهای پالایش گاز:

نرم‌افزارهایProMAX, ProTreat, AMSIM در این دسته قرار می‌گیرند.

4-    و نرم‌افزار Aspen Polymer که برای شبیه‌سازی و مطالعات فرایندی واحدهای پتروشیمی به کار می رود.

توجه به این نکته ضروریست از تمامی نرم‌افزارهای فوق تنها برای شبیه‌سازی، بهینه‌سازی، مطالعات فرایندی و حداکثر تولید جدول موازنه جرمی نقشه‌های فرایندی استفاده می‌شود و کاربر برای تعیین ابعاد تجهیزات فرایندی و محاسبات تخصصی باید از نرم‌افزارهای دیگری از قبیلFISHER, Conval, ValspeQ, KG-TOWER, HTRI, Aspen EDR, HEXTRAN, PSV Plus, Aspen Flare-NET, Flare-SIM و غیره استفاده نماید.

 

دپارتمان فرایند نوین پارسیان با تجارب دودهه خویش و اساتید مجرب به شما توصیه می کند که پیشنیازها را رعایت نمایید تا به موفقیت کامل مد نظرما نائل شوید.

پیشنیاز دورهای فرایند با دوره " قـواعد طـراحی Pipingو واحـدهای صنعتـی" می باشد که با هدف آشنائی با واحدهای مختلف مهندسی و سرفصل های اصلی طراحی برنامه ریزی شده است.