بادرود وعرض ادب به محضر دوستان ارجمندوجناب دکترقندچی                          
 رستگارزاده هستم ودرنظراست مطالبی درخصوص کلیات اجرای خطوط انتقال گاز(بصورت خلاصه وفشرده شده)که درواقع رئوس عملیات اجرائی خطوط لوله گاز میباشد،تقدىم شما عزیزان گردد

تاریخچه لوله:Pipe  history

بیش ازهزارسال قبل رومیان جهت انتقال آب به روم از نوعی لوله ساخت خود که از جنس برنز و سرب بود استفاده میکردند و۴۰۰سال قبل ازمیلاد چینی ها ازچوب بامبو Bambooکه پوشش موم برروی آن انجام شده بود برای انتقال گازبه پکن جهت مصارف روشنائی ونورافکندن استفاده میکردند.درحدود۴۰۰۰سال قبل از میلادمصریان ازسفال وخاک رس جهت انتقال آب لوله ساختند.پیشرفت عمده تکنولوژی ساخت لوله درقرن ۱۸اتفاق افتاد وآن زمانی بودکه لوله چدنی   cast ironجهت خطوط آب وفاضلاب وگازساخته واستفاده شد،پس از آن درقرن ۱۹لوله های فولادی ومقاوم دراندازه های مختلف ساخته شد.بدنبال کشف نفت درپنسیلوانیا آمریکا، اولین خط لوله بطول ۱۰۹مایل اجراشد،درسال ۱۹۲۰لوله باسایز بزرگ و تحمل فشاربالاوبدون مشکل نشتی ساخته شد(درقرن ۱۸مشکل لوله های رزوه ایی نشتی دادن بود)،مهمترین ابداع ونوآوری درتکنولوژی خط لوله مربوط به قرن ۱۹ میباشد،دراین قرن ماشین آلات مخصوص عملیات وتجهیزات خم زدن و پرتونگاری وتوپک رانی وحفاظت کاتدیک وکنترل عملکرد خطوط از راه دور مورد استفاده قرارگرفته شد.
مقدمه:Preface
بی تردید خطوط انتقال نفت وگاز ازشریانهای مهم اقتصادی وازسرمایه های ارزشمندملی وجزء صنایع استراتژیک  به شمار میرود،نگهداری وحفاظت وبهره وری اصولی وبهینه ازاین ثروت ملی ازوظایف اجتناب ناپذیر تمام افراد جامعه میباشد.درجهت نیل به این اهدف وباتوجه به دفنی بودن خطوط وپنهان بودن ازدیدضروری است درساخت خطوط انتقال پارامترهای زیرمدنظرقرارگیرد:۱-استفاده ازپیشرفته ترین فن آوریهاومعتبرترین استانداردهاوتامین متریال باکیفیت مطلوب ۲-استفاده وبکارگیری بهترین گروههای طراحی ،نظارت واجرائی۳-رعایت ضوابط ایمنی وبهداشت ومحیط زیست وحفاظت ونگهداری
ارزیابی وبررسیهای لازم جهت احداث خطوط لوله .ازفاکتورهای اساسی ومهم درایجادخطوط لوله توجه کافی وهمه جانبه به مواردزیر میباشد.                                   
۱-انتخاب بهترین مسیرباتوجه به (شرائط آب وهوائی منطقه-حداقل وحداکثردما ومیزان بارندگی -جنس زمین ونوع خاک -عوارض عمومی وطبیعی شامل جنگلها،رودخانه ها،آبهای زیرزمینی وانواع تقاطعها)                                 
 ۲-وضعیت چین خوردگی هاوگسلهاوزلزله خیزبودن -شرائط زمین مسیر ازنظرخوردگی وفرسایش- وضعیت مستحدثات وابنیه موجوددرمسیر-زمینهای کشاورزی .                             
 ۳-بررسی وضعیت شبکه های مخابراتی -بررسی مواز ایمنی ومسائل امنیتی درجهت حفاظت ازخطوط -امکانات منطقه ازنظر وجود مصالح وموادموردنیاز ودسترسی داشتن به شهرهاوتسهیلات عمومی وبهداشتی ودرمانی.    
 ۴-برآورد هزینه های احداث خط لوله وکلیه تاسیسات وامکانات موردنیاز-تعیین عمرمفیدطرج-بررسی بازدهی طرح وبرگشت سرمایه به معنی توجیه اقتصادی-بازارفروش-نرخ ارز وتحلیل فنی واقتصادی ومالی
همچنین بررسی وتامین مقدارونوع انواع متریال موردنیاز-تعداد ایستگاههای افزایش فشار-تعدادونوع کمپرسور وتوربین های موردنیاز-شیرآلات -سیستمهای کنترل وابزازقیق وسیستمهای حفاظت ازخوردگی
Pipeline Design Parameters :
 1-pipeline diameter
 2-calculation w.thk.
 3-material grade
4-m.o.p & flow condition
 5-operating temperature
 6-pressure drap -corrosion protection.
احداث مسیرهای موردنیاز:اولین قدم جهت امکان عملیات ساخت ونصب  تحصیل اراضی وبه تملک درآوردن مسیروحریم خط لوله براساس نقشه های اجرائی توسط کارفرماوسپس ایجادمسیرها وجاده های مربوطه به شرح زیرخواهدبود.۱-مسیرخط لوله:باندی است که شامل حریم اختصاصی ومحدوده عملیات ساختمانی وحریم خط لوله میباشدکه شیب عرضی آن ازمحورلوله به طرفین بین یک ونیم تاسه درصدوحداکثرشیب  طولی آن ۲۲درصدمیباشد.۲-حریم اختصاصی:Right of Way به اختصارR.O.W جاده ای است درطول مسیرخط لوله که جهت اجرای عملیات ساختمانی ونصب تجهیزات وتردداحداث میگردد وعرض آن متناسب باقطرلوله وسایرعملیات احتمالی بعدی متغیر میباشد.عرض ROWدرمحل تلاقی بازمینهای باتلاقی -جنگلی-کوهستانی وسنگی وزمینهائی باشیب طولی وعرضی زیاد(بیش از۲۲درصدحداکثر ۱۵مترمیباشد.۳-مسیرهای دسترسی:Access Wayمسیرهائی است به عرض حداکثر۴مترکه جهت دسترسی به ROWازجاده های اصلی ویامسیرهای خاص ونیز جهت دسترسی به نقاط صعب العبوروباشیب عرضی ۳درصد(درجهت خارج ازباند)احداث میگردد.۴-جاده سرویس:Service Roadمسیری است درداخل حریم اختصاصیROWبه عرض حداکثر۵مترکه بایدقابلیت تردد تجهیزات وماشین آلات درزمان بهره برداری ودرتمام فصول راداشته باشد

طبقه بندی خطوط لوله:
الف-براساس فرآیندونوع محصول
۱-خطوط لوله انتقال انواع آب
۲-خطوط فاضلاب
۳-خطوط انتقال گاز
۴-خطوط انتقال نفت خام
۵-خطوط انتقال فرآورده های نفتی (Oil productivity)شامل:گازوئیل-بنزین معمولی-بنزین جت-روغن داغ           

ب-براساس کارآئی وکاربرد:تک فاز-۲فاز              

ج-براساس محیط وموقعیت جغرافیائی: خطوط دریایی-خشکی-درون یابرون مرزی -پالایشگاهی   

د-براساس نوع احداث ونصب:خطوط زیرزمینی-روزمینی-ارتفاعی-زیرآب        
ه-براساس نوع جنس متریال:خطوط فولادی-فایبرگلس-پلاستیکی -چدنی-بتنی ضمناازمتریال
Steelpipe  Corrugatedجهت خطوط Sewer&Drainage وجاهائی که نشتی خطوط  خطرآفرین نباشدمیتوان استفاده کردجهت اطلاع درایالات متحده از Pneumatic  Pipe line که آنرا اصطلاحاPneumoConveying  میگویند جهت انتقال موادمعدنی-سیمان-شن وماسه-محلول مخلوط جامدومایع(Slurry) - وcoal&Grain  استفاده میگردد
حفاری :Excavation:
حداقل عمق وعرض کانال درحالت کلی وعمومی :
۱-عرض کانال برابرقطرلوله به اضافه ۴۰سانتیمتر(۲۰سانتیمترطرفین لوله)      
 ۲-عمق کانال درزمینهای کشاورزی برابرقطرلوله به اضافه ۱۴۰سانتیمتر
۳-درزمینهای بایر،قطرلوله به اضافه ۱۱۰سانتیمتر
۴-درکوهستانی وسنگی ،قطرلوله به اضافه ۸۰سانتیمتر        

 توجه:درمواردخاص امکان تغییرات ابعادی مشروط به اخذ تائیدیه ازکارفرما وبراساس نقشه های ابلاغی وتائیدشده خواهدبود.مانندمحل تقاطع باجاده ها-رودخانه ها-راه آهن-کانالهای آب ودیگرخطوط لوله
ریسه کردن لوله:Pipe Lay out:
چیدمان لوله درطول مسیردرکنارکانال بارعایت فاصله مناسب ازلبه کانال (حداقل یک متر)است .جهت حفاظت ازلوله هاساخت بالشتک ازجنس خاک نرم ویااستفاده ازچارتراش وتراورس باکیسه های محتوی ماسه یاهرنوع پوشال نرم وبه ارتفاع۳۰سانتیمترجهت استقرارلوله هاالزامی میباشد.این بالشتکها تازمان لوله گذاری درکانال باقی خواهندماند
خمکاری لوله ها:Pipes  Bending:
یکی ازپارامترهای مهم واساسی درخصوص این عملیات وجودماشین آلات وتجهیزات سالم ونیروی انسانی مجرب ومتخصص جهت انجام صحیح واصولی کارمیباشد.
1-انجام خمکاری بایدطبق  نقشه های استاندارد ورعایت انحنای افقی وعمودی کانال که توسط نقشه برداربررسی وکنترل شده اجراگردد.
2-کلیه خمهای محدب ومقعربایدبنحوی باشدکه لوله کاملا درکف کانال خوابیده و وزن آن بطوریکنواخت به کف کانال منتقل گردد.
3-خمکاری به روش سرد(Cold Bend)ویکنواخت وبدون کشیدگی وچین وچروک ویاکاهش قطرویابیضوی شدن انجام میگردد.                                 
 4-کلیه خمها بایدبابزگترین شعاع ممکن انجام گردد وهرگونه خمکاری درفاصله کمتراز۲متری ابتداوانتهای لوله ونیزساخت خم به روش فارسی بر(Miter)مجاز نمیباشد،درصورت استفاده ازخم کارخانه ای بایدازخم بامشخصه R=5Dاستفاده شود.
 5-خمکاری بایدبنحوی انجام گرددکه به پوشش عایقی انجام شده روی لوله(Prefabrication Coating) هیچگونه آسیبی واردنگردد،  
 6-هرگونه خمکاری روی لوله هائی که درغلافهای فلزی یابتنی قرارمیگیرندمجاز نمیباشد.۶-حداکثردرجه خمش لوله ها برابر۱/۵درجه به ازاء هرطول معادل قطرلوله میباشدوهمچنین حداقل قطرداخلی لوله درمقطع عرضی درمرکزخمش (پس ازخم زدن)نبایداز۹۷/۵درصدقطرداخلی لوله باشد تاصفحه اندازه(Gauging Plate)بتواندازمقطع خم ایجادشده عبورکند.
7-خمکاری بایدبه گونه ای انجام گرددکه درزطولی (Seam Weld)لوله درمحورخنثی خمش بوده یاحداکثر۱۵درجه باآن اختلاف داشته باشدبطوریکه فاصله بین درز طولی ۲لوله مجاوردرزمان جوشکاری کمتراز۱۰برابر ضخامت لوله نباشد.

 مهم***جهت جلوگیری ازایجادهرگونه آسیب دیدگی لوله درزمان خمکاری( بویژه لوله های با قطربزرگ )بهتراست از دستگاه# مندریل#استفاده شود.


انواع خم:
Type of Bend
1-خم مقعر:Sag Bend
2-خم محدب:Over Bend درمواقعی که خط به راست یاچپ تغییرجهت میدهداز Left  or  Right  Bend استفاده میگردد.                    
 ۳-خم ترکیبی: Combination  Bend or  S  Bend
جفت کردن لوله ها:LINEUP  CLAMP
برای جفت کردن لوله های تاقطر۱۶ اینچ میتوان ازگیره داخلی یابیرونی استفاده کردوبرای قطرهای ۲۰ اینچ وبزرگترمی باید از گیره داخلی ازنوع هیدرولیکی یا پنوماتیکی استفاده شود.برداشتن گیره داخلی پس ازتکمیل ۱۰۰درصدپاس ریشه وگیره خارجی پس از۷۰درصدپاس ریشه(به شرط انجام جوش مساوی درمحیط لوله)انجام خواهدشد.استفاده ازخال جوش (tabk  weld) مجازنمیباشد.
دوبله کردن:DOUBLE  JOINT بارعایت مشخصات مجاز میباشد
پیش گرمیPre heat            
 انجام پیش گرم ازامکان ایجادمحیط مستعدبرای بروز ترکهای زیرمهره ای وترک هیدروژنى جلوگیری میکند.تجربه نشان داده که انجام پیش گرم درحدود ۱۵۰درجه سانتگرادبرای لوله های باضخامت بیش از ۲۰میلیمترمناسب میباشد.پیش گرم باعث ذوب وامتزاج بهترومانع ازسردشدن سریع حوضچه مذاب میشود.بهتراست درجه حرارت بین پاسی درحدود۸۰تا۱۲۰درجه سانتیگراددرزمان جوشکاری حفظ شود.پیش گرم درحدود ۵۰درجه برای ازبین بردن رطوبت ودفع هیدروژن وبرای لوله های تاضخامت 0.275اینچ و۱۰۰تا۱۲۰درجه برای لوله های باضخامت بیش از0.275 اینچ .برای لوله های باگریدX60وبالاترصرفنظر ازدمای محیط ،انجام پیشگرم تاحدود ۱۲۰درجه الزامی میباشد.
جوشکاری: Welding             
 
جوشکاری خطوط انتقال گازبراساس استاندارد ASME  B 31.8 وAPI 1104 انجام میگردد.کلیه عملیات جوشکاری طبق WPSکه منوط به تائیدنهائی کارفرماپس ازصحت انجام آزمایشPQR   خواهدبودانجام میگردد.
روش جوشکاری:Welding  method                                
جوشکاری به روش دستی (فرآیندSMAW)بااستفاده ازالکترودپوشش دار ویا بادستگاه اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک (GMAW or  FCAW) و استفاده ازسیم جوش(WIRE)یاسیم جوش توپر(FLUX  CORE)انجام میگردد.                                 
 برای هرتغییردرقطر-ضخامت جداره-جنس لوله-نوع جوش وجنس الکترود باید روش جداگانه ای مورداستفاده قرارگیرد.
درخطوط لوله از۲روش جوشکاری استفاده میشود.     
#روش 6G برای خطوطی که پاس ریشه آنها آرگون میباشد. 
#5G برای خطوطی که از الکترودهای پوشش دارجهت جوشکاری استفاده میشود.
فاصله زمانی بین پاس ریشه Root Pass وHot pass بمدت ۵دقیقه وحداکثر ۱۰دقیقه میباشد.
جوشکاری لوله های تا۱۲ اینچ بایک جوشکارواز۱۲ اینچ به بالاتوسط ۲جوشکارویابیشتر(متناسب باقطرلوله)انجام میشود
بازرسی جوش:Welding  Inspection                          
بازرسی جوشهابراساس استانداردAPI 1104ومشخصات فنی واستانداردهای IPS&IGS میباشد.  

 

 ۱-متدهای آزمایشات غیرمخرب:پرتونگاری توسط اشعه ایکس یاگاما-آزماىش باامواج فراصوتی(ultrasonic) که بصورت دستی یااتوماتیک میباشد. آزمایشات PT&MT استانداردتفسیر کلیه آزمایشات غیر مخرب طبق APIمیباشدونماینده کارفرما مسئول تفسیرآزمایشات خواهدبود.
میزان آزمایشات غیر مخرب جوشها(رادیوگرافی یا التراسونیک).                           
درصدNDTنسبت به جوشهای انجام شده بصورت زیر میباشد.    

                         
 ۱-جوشهایی که۱۰۰درصدآزمایش شوند.   
 ۲-تعداد۵۰سرجوش اولیه هرگروه جوشکاری۳-سرجوشهای نهایی(TIE-IN)وجوشهای بریده شده(CUT OUT)وسرجوشهای تعمیری.
 ۳-آزمایش سرجوشهایی که درتقاطع هاانجام شده-جوشهای بین ۲ آلیاژمتفاوت-جوشهای بین دوضخامت که  بیش ازیکدهم اینچ باشد.-تغییردرقطرلوله وگروه جوشکار-
تحت شرائط زیرآزمایش جوشهایی که درموقعیت ساختمانی ۱و۲قراردارندتقلیل می یابد.(از۱۰۰درصدبه ۳۰درصد)دراین راستا همواره جوشهای انجام شده در۲روز متوالی ملاک خواهدبود. 

       
 1-عدم وجودCAT OUT 
2-تعدادجوشهای تعمیری در۲روز متوالی مساوی یاکمتر از۶درصدباشد.  چنانچه هریک از دو موردفوق جاصل نشودمیزان آزمایشات ۱۰۰درصدخواهدبود
جهت ابقاء مبنا قرارگرفتن ۳۰درصد،نتایج حاصله ازبازرسی روزانه ازعملیات جوشکاری ملاک خواهدبودوبایددرمیان جوشهای انجام شده در هرروزجوش بریدنی CUT OUTوجودنداشته باشد.


عایق خط لوله- (Pipe line  Coating)                             
 اولین متدوروش حفاظت ازخطوط لوله درمقابل خوردگی اجرای پوشش سطح لوله ها میباشد،به دو روش اصلی ازخطوط محافظت میگرددکه مکمل یکدیگرمیباشندوهرکدام به تنهائی تاثیر آنچنانی درحفاظت ازخطوط ندارندکه شامل روش  عایق خطوط وسیستم حفاظت کاتدیک (Cathodic Protection)میباشد.          طراحی وانتخاب سیستم پوشش باتوجه به شرائط محیطی،قطروطول لوله،دمای بهره برداری وبراساس الزامات ومزایا ومحدودیتها وطبق استاندارهای زیرانجام میگردد.
IGS-IPS-ISO 21809-1&2-DIN 30672-BS 4164&7873-BS DIN EN10300-NACE PP0287
عایق خط اصلی: Main Line Coating Type
1-پوشش پلی اتیلن سه لایه  
2-پوشش قیرپایه نفتی اصلاح شده(ممبرین).                                      
3-پوشش قیر زغال سنگی(coal tar enamel& bitumen 
4-پوشش قیرپایه نفتی.     
۵-F.B.E پوششfusion bonded epoxy) )

6-عایق نوارسردcold wrap tape

توجه
#چنانچه جهت پوشش لوله ها ازانواع عایقهای قیری استفاده شودلوله هابایدسفیدشوئی گرددالبته درزمستان نیازی به اینکارنیست.پوشش لوله هابایدازتماس باکلیه فرآوردهای نفتی محافظت گرددهمچنین دردمای بالاتراز۴۵درجه سانتیگرادحمل وجابجائی ودپوبصورت رویهم چینی وبخصوص لوله گذاری مجاز نمیباشد.درخلال عملیات جوشکاری حفاظت ازسوختگی ناشی ازذرات مذاب جوش(spatter)عایق سرلوله ها که مجاورمحل جوشکاری است ازاهمیت ویژه ای برخوردارمیباشد.
اهم استانداردهاومراجع درخطوط لوله گاز.         
    ASME B31.4& B31.8
 ASME B16.5&B16.9
 API 5L&6D&1104        
 MSS-SP75&44
 AWS A5.5                 
IPS&IGS-IGE/TD/1-PD8010                           
 بطورکلی جهت خطوط لوله گاز و نفت از سه استاندارد API&ASME&BSبیشترین استفاده میشودوبیشترین کاربرد درجهان رادارند.بقیه مراجعی که مورداستفاده قرار میگیرنددرمتن آیتمها ذکر گردیده.


Coating  Test
کلیه لوله هاقبل ازلوله گذاری درکانال بایدبطورصددرصدبادستگاه منفذیاب(holiday  detector) مورد بازرسی قرارگیرند.مقدارولتاژموردنیازبه تفکیک نوع عایق اجراشده به شرح زیراست                  
ا-برای عایق پلی اتیلن 3لایه به میزان۲۵ کیلو ولت.                
 ۲-برای عایق قیرپایه نفتی اصلاح شده ۲۰ کیلو ولت.       
 ۳-برای عایق قیرزغال سنگی وپایه نفتی ۱۵کیلو ولت.        
 ۴-برای ،عایق FBEبه میزان ۱۰کیلو ولت           
بدلیل امکان آسیب دیدگی عایق لوله هادرحین لوله گذاری ویاهرگونه موارددیگر لازم است پس ازیکپارچه شدن  وتکمیل پوشش سرجوشها مجددا هالیدی تست انجام گردد.نوع عایق سرجوشهاباید ازنظر مشخصات دقیقاهمانندعایق لوله هاباشد
دیگرفاکتورهایی که هرکدام به نوعی ازخط لوله محافظت  میکنند:                                  
 concreat  coat & slab 2.increased wall thk        .1
3-burialt                            
4- sleeve  protection    
5-marker tapes
سرعت حرکت دستگاه منفذیاب روی لوله ۳۰سانتیمتر برثانیه میباشد.
سپرمحافظ سنگ. ROCK  SHIELD  به جهت حفاظت وجلوگیری  ازآسیب دیدگی عایق لوله درمناطق سنگی ودرنقاطی که قسمتی ازخط لوله پوشش بتنی میشود نصب سپرمحافظ پیرامون لوله الزامی میباشد.کلیه سرجوشهایی که باهرنوع مانع تلاقی پیداکند باید صددرصد پرتونگاری شود
توجه:کیفیت وارزش عایقهای خطوط لوله به ترتیب اولویت به شرح زیرمیباشد:                 
-BITUMEN&COAL TAR&ASPHAL1
FBE&POLYETIYLENE-2
TAPE COATING(cold wrap) -3
استاندارد عایق خطوط لوله :IPS-G-TP-335&270&274&101
باسپاس ازدوستان محترم،بقیه مطالب درجلسه آتی تقدیم خواهدشد.پایان سمینار.درپناه ایزد دانا باشید.

 

جلسه دوم

 

بادرود به محضرگروه محترم ، درخدمت شما ادامه مطالب موضوع سمینار را پی میگیریم.
توجه : درجهت حفظ کیفیت وداشتن پوششی مناسب وباچسبندگی مطلوب براساس مشخصات فنی ،لازم است ازاجرای پوشش لوله ها بجز موارد تعمیراتی ویا سطوح با متراژ خیلی کم در داخل کانال اجتناب گردد.


 آماده سازی سطوح سرجوشها


  Surface  Preparation .1عدم وجودهرگونه Deffect مانندفرورفتگی،پاشش جوش وبایدعاری ازهرگونه آلودگی مانند گریس -گردوخاک-ذرات جداشده سطحی-نمکهای حلال -روغن ویاموادقیری باشد.                 
۲-اجرای عملیات Blastingباموادساینده طبق مشخصات وهوای فشزده کمپرسورمعادل110 psiاجرای دو مورد فوق طبق  استانداردهای ISO 1126 یا11124 و ASTM 4285میباشد.                       
۳-درجه تمیزی سطوح براساس ISO 8501انجام و Sa2.5میباشد.               
 ۴-درزمان بلستینگ درجه حرارت سطح باید بالاتراز۵ درجه سانتیگراد وجداقل ۳درجه بیشترازنقطه شبنم محیط (Dew Point)باشدورطوبت نسبی محیط نباید از۸۵درصد بالاترباشد. 
   Humidity  .5 سطوح آماده شده بایدبین ۲ تا۴ ساعت باشرائط محیطی زیرپوشش گردد،چنانچه رطوبت نسبی بیش از۸۵درصد باشد۲ساعت،اگربین ۷۰ تا۸۵درصدباشد۳ساعت واگر کمتراز۷۰درصدباشد ۴ساعت. 

 توجه:طبق دستورکارفرماازعایق اجراشده تست چسبندگی وکنترل ضخامت براساس  مشخصات بعمل آورده خواهدشد.


.1لوله گذاری وخاکریزی   pipe lowering &back fillفراهم کردن وتامین کلیه ماشین الات و تجهیزات موردنیازبادرنظرداشتن قطر،وزن و شرائط مسیرخط لوله ازنظرشیبهای طولی وبطورکلی حصول اطمینان ازاجرای ایمن عملیات،ازاهمیت ویژه ای برخوردار میباشد.   

   
 ۲-پاکسازی ورگلاژ کف ودیواره کانال ازوجود هرگونه ناخالصی ومواداضافی که باعث آسیب رسانی به عایق خواهدشد.


۳-ساخت بالشتک ازخاک نرم سرندشده وبقطر ۱۰میلیمتر،فاصله هربالشتک ازیکدیگر۵متروپهنای آن ۴۰سانتیمتر(فاصله لوله تاکف کانال پس ازاستقرارلوله بایدحداقل ۲۰سانتیمترباشد). 


 ۴-درزمان لوله گذاری نبایدلوله تحت تنش قرارگیردوبافشار درکانال گذاشته شود.

                          
 ۵-درمسیرهای باشیب زیاد(بیش از۱۵درصد) وبدلیل جلوگیری ازخطرآب بردگی وش

سته  شدن خاک روی لوله وتخریب کانال لازم است بااستفاده کیسه های اندودشده باقیرکه  محتوی بتن خشک است درفواصل حداکثر۲۵متری وزیر تاج لوله یاهمان گرده ماهی گذاشته شودتا بتوان خاک اطراف لوله درون کانال رامهاروتثبیت نمود.          

                            
۶-درنقاط تجمع آبهای زیرزمینی ویاسیل که تا ارتفاع زیرلوله یابیشتربالا آمده باشدوبرای جلوگیری ازعدم تثبیت خط درکف کانال از       ژئوتکستایل(Geotextile) که درواقع کارآیی وزنه های بتنى(Ston Weight)رادارداستفاده میگردد،(negative buoyancy)   


7.عملیات اجرای خاک نرم سرندشده یاماسه بایدبلافاصله پس ازاستقرارخط درکانال (برای مهارخط درموقعیت وجلوگیری ازآسیب دیدن عایق خط )انجام شود.             


 ۸-ارتفاع گرده ماهی (تاج لوله)پس نشست کردن طبیعى بایدحداقل ۵۰سانتیمتربالاتراز سطح ROWباشد.


عبورازموانع وتقاطع ها         


    Crossinges 
۱-تقاطع های هوائی باخطوط انتقال نیرو ومخابرات ،حداقل فاصله براساس ولتاژ کابلهابترتیب زیرمیباشد،کابلهای باولتاژ۲۰-۶۳-۱۳۲-۲۳۰و۴۰۰کیلو ولت بترتیب ۸ تا ۱۲ متر.            
  ۲-حداقل فاصله پایه دکلها برای ۲۰کیلو۲۰متر وبرای ۶۳ کیلو وبالاتر۳۰ مترمیباشد،کلیه دکلهای فلزی برق تافاصله ۲۰۰ متری ازخطوط گازباید سیم ارت داشته باشند.      
 ۳-چنانچه خط انتقال نفت وگاز درمجاورت وموازی یکدیگرقرارگیرندرعایت جداقل فاصله به شرح زیرالزامی است، تا ۲۴ اینچ ۱۰متر--از۳۰ تا ۴۰ اینچ ۱۲ متر واز ۴۲ تا ۵۶ اینچ ۱۵ متر 
 ۴-حداقل فاصله خط گاز باخط آب ۱۵مترمیباشدمشروط به عدم تداخل درحریم اختصاصی،درصورتقاطع خط گاز باخط آب (فلزی) باید آزمایش تداخل کاتدی انجام گردد.


عبوراز رودخانه های دائمی وجاری(RIVER  CROSSING)


به ۲روش انجام میگردد
.روش اول :انحراف مسیر آب به یکطرف واجراوکامل کردن کلیه عملیات وپوشش کامل لوله وسپس برگرداندن آب به مسیری که اجرا به اتمام رسیده وادامه عملیات تاخارج شدن ازرودخانه.جهت ممانعت ازشناورشدن خط ونیز محافظت ازخط (امکان جابجائی یاآسیب به عایق وجوددارد) اجرای غلاف بتنی (Concreat Coat Weight)دورلوله طبق مشخصات انجام میگردد.CCW                       
 روش دوم :عبورازبعضی رودخانه ها امکان پذیر نمیباشد،وباید بااحدات پل نسبت به عبور خط لوله اقدام کرد.

درزمان عبورخط لوله  ازرودخانه ها وقبل از اجرای CCW قطعه مورد نظرهیدرتست خواهدشد،نصب راکشیلدقبل ازاجرای CCWالزامی میباشد. بطورکلی درمحلهای عبور خط لوله ازهر نوع تقاطع بایدنصب راکشیلد انجام گردد.
مشخصات نحوه عبور خط لوله ازجاده ها واینکه جاده هاازنظردرجه اهمیت ونوع کاربری دسته بندی میشوند متفاوت میباشد(بزرگراهها-جاده های اصلی بین شهری-جاده های پرترافیک -جاده های روستایی وجاده های اختصاصى).طبق نقشه ها ودستور کارفرما برای عبور خط ازتعدادی ازجاده ها نیاز به حفر تونل وبرای تعدادی دیگرباحفاری کانال وبریدن جاده انجام میگردد.عمق کانال درتقاطع هاوبراساس نوع باری که باید تحمل کند متفاوت باخط اصلی میباشد.درتقاطع هایی که جاده برش داده میشود،نصب Bearing Slabبه اندازه عرض جاده بعلاو ه ۶متر(۳مترازهرطرف)الزامی میباشد


حفاری جهت عبورخط اززیرآب به روش HDDانجام میگردد.

Horizontal Directional Driling
استفاده ازخمهای سرد یاخمهای پیش ساخته دربین خمهای مضاعف(SAG BENDS& OVER BENDS)طرفین تقاطع مجاز نخواهدبود.
حداقل فاصله ارتفاعی درمحل تلاقی خطوط لوله باهرخط دیگر ۹۰سانتیمترمیباشد (اززیرلوله گاز تاروی لوله دیگر)ونیز نصب Warning Slab ونوارخطر بایدانجام گردد.اجرای عمل حفاظت عایق ازخط قدیمی تر  درمحل تلاقی واصلاح وتعمیرات عایقی (درصورت آسیب دیدگی احتمالی )توسط مجری خط جدیدانجام میگردد.     

     
 ۴-نصب تاسیسات فرستنده وگیرنده توپک: Pig luncher & receiver
نصب شیرها واتصالات Valves  Installation
1-درصورت عدم وجودپوشش کارخانه ای روی ولوها،اجرای پوشش درمحل کارگاه وطبق مشخصات انجام خواهدشد.کلیه شیرآلات قبل ازنصب بایدازطرف بازرسی فنی آزمایش وبازرسی گردد. گریسکاری وباز وبسته کردن بصورت دستی وباگازنیتروژن قبل ازنصب بایدانجام شود، نصب شیرآلات ایستگاههای میان مسیری طبق نقشه ها وجانمائی درنقاط تعیین شده اجراوجهت حفاظت بصورت فنس کشی محصور خواهدشد. 

            
۲-به جهت جلوگیری ازانتقال الکتریسیته مربوط به حفاظت کاتدیک(CP) ازخط به تاسیسات ،درمحل های ورودی وخروجی نصب اتصالات عایقی Insulating Coupling or Flang)اجرامیگردد،درزمان جوشکاری قطعه به خط رعایت مشخصات واصول فنی درراستای عدم آسیب رسانی ازاهمیت ویژه ای برخوردارمیباشد،استفاده ازپارچه ویاگونی مرطوب جهت خنک نگهداشن قسمت عایقی قطعه ضروری میباشد.  آزمایش عایق الکتریکی قبل وبعدازنصب الرامی میباشد.      واردکردن هرنوع تنشی که سلامت قطعه راتهدیدکند مجاز نمیباشد.    


۳-به جهت جلوگیری ازهرگونه حرکت وجابجایی خط وممانعت ازآسیب به تاسیسات ،نصب فلنج های مهارکننده (Anchor Flang)درمحلهای ورودی وخروجی خط لوله به تاسیسات اجرامیگردد. قبل ازجوشکاری ونصب انکر باید احداث پیت انجام شود،حفاری پیت براساس نقشه وابعاد آن متناسب باقطرخط لوله خواهدبود،سپس شبکه های میلگردانجام میگردد، پس ازاتمام جوشکاری واتصال انکربه خط،آزمایش هیدروتست روی بخشی که دربتن مدفون خواهدشد انجام میگردد،پس ازتکمیل کلیه مراحل اجرائى واخذ تائیدیه های لارم واتصال این بخش به خط اصلی ،عملیات بتن ریزی انجام میگردد.نصب راکشیلد دوروبه  طولی که دربتن دفن میگردد الزامی است.اجرای بتن ریزی باید طی یک مرحله انجام گردد.عیاربپن حداقل ۲۵۰وبتن مسلح خواهدبود.    


توجه :کلیه سرجوشها ئی که درمحل هرتقاطع ویادرون پوششهای بتنی قراردارند صددرصد پرتونگاری خواهندشد.
عبور از بزرگراه:بصورت حفرتونل براساس محاسبات فنی ومهندسی وطبق نقشه تائیدشده واخذ مجوز ازمرجع ذیصلاح انجام میگردد،حفاری به روش   PIPE  JACKINGاجرا میگردد.پس ازتائید حفاری تونل باید غلاف فلزی درداخل تونل نصب گردد،قطرغلاف بایدطبق اندازه داده شده درنقشه هاانتخاب وعاری ارهرگونه برجستگی یافرورفتگی باشدوباید نسبت به نفوذ آب کاملا عایق باشد،درمرحله بعدی بایدنصب مقره ها Insulatorبافواصل مشخص دورلوله انجام شودوبارعایت مسائل ایمنی وفنی نسبت به قراردادن لوله به درون غلاف اقدام گردد،پس ازاستقرارلوله در درون غلاف(Casing)بایددرپوشهای لاستیکی انتهای آن (END  SEAL)نصب وباتسمه های S.Sمحکم گردند،لوله های هواکش پس ازکامل شدن تقاطع طبق نقشه اجرامیگرددوآزمایش مربوط به عایق الکتریکی جهت اطینان ازسلامت عایق خط انجام میگردد.

آزمایشات هیدرواستاتیک خط لوله:(Hydrosjatic Pressure testes).        

      
کلیات:ارائه جزء به جزء آزمایشات به کارفرما ۱۴روزقبل ازاجرای تست،فراهم کزن کلیه ماشین آلات وتجهیزات متناسب باعملیات شامل مخازن آب-پمپهای تزریق آب وفشار-اتصالات -انواع فشار سنجها -حرارت سنجها-کمپرسور-دستگاههای اثبات-توپک هاوبطورکلی هرآنچه که پیش نیاز عملیات است ،اعمال تمهیدات لازم درخصوص مسائل ایمنی وکلاHSE ،انجام نصب تله های موقت.قطعه بندی خط طبق مشحصات وشرائط مسیر،تامین آب موردنیاز ،مجوز استفاده ازآب (آنالیزشیمیائی)

 

برنامه اجرائی :Executive progres    

                        
ا-پس ازنصب هدرهای موقت واتمام عملیات اجرائی خط وبه جهت پاکسازی کردن داخل لوله ازهرگونه ناخالصی وموادزائدجامانده درزمان اجرا،نسبت به ارسال پیگ تمیزکننده  (Cleaning pig)اقدام خواهدشد.سرعت حرکت پیگ نبایدکمتراز۱/۲ وبیشتراز۲/۵متربرثانیه باشد.
جهت اجرای عملیات هیدروتست ازدوروش زیر استفاده میشود. 

                     
۱-بافشارمعادل ۱/۵برابرفشارطراحی وطبق استاندارد.                              
 ۲-بافشارحداکثری high levelکه حاشیه امنی جهت حصول اطمینان ازعدم وجود هرگونه اشکال وروشی تاثیرگذارومطمئن برای پاکسازی حداکثرى عیوب میباشد.


تعریف پیگ:Pipe line inspection gauge


به تجهیزاتی گفته میشودکه درطرحهای مختلف جهت اهداف گوناگون تولید وعمدتادرخطوط انتقال گاز ونفت وفراورده های نفتی وآب استتفاده میگردد.          


۱-اهداف پیگرانی
۱-۱-بازرسی وکنترل خطوط انتقال درزمان اجرا وبهره برداری درجهت حصول اطمینان ازسلامت وتثبیت کیفیت خطوط
۱-۲-بدلیل وجودآلاینده هادرگاز وفراورده های نفتی وسایرموادزائدازجمله رطوبت -دی اکسیدکربن- سولفورهیدروژن-اسیدها وشن و ماسه وته نشینی درلوله وایجادرسوب وپیل های خوردگی که بعضاباعث گرفتگی وتنگی مسیر عبورسیال میگردندومنتج به افت فشاروبهم خوردن سیستم وتنظیمات ودرنتیجه تحمیل ضرر و زیان خواهندشد،جهت جلوگیری ازبروزموارد بالا ضرورت استفاده ازپیگ رااجتناب  ناپذیرمیکند
۱-۳-باتوجه به کارآئی پیگها،درصورت استفاده اصولی وبجا کمک مؤثری به طول عمرمفیدخطوط وروشی درجهت تداوم کارکردخطوطمیباشد.

دسته بندی پیگ ها Pigs categorize   


  الف:معمولی وسرویس دهنده ، 
1 -Cleaning pig(Scraper  که برای پاکسازی هر گونه مواد زائد درون لوله کاربرددارد.
۲-Gauging pig(Caliperکه برای اندازه گیری داخل لوله به جهت حصول اطمینان ازعدم آسیب دیدگی شامل لهیدگی ،نفوذ اضافی پاس ریشه ،فرورفتگی ونیزصحت خمهای اجراشده.بکارمیبرند،برای پیگ اندازه صفحه ای مدور  ازجنس آلومینیم ودرضخامتهای مختلف نصب میگردد،تاقطر۴ اینچ ضخافت ۳میلیمتر،از۶تا ۱۲ اینج ضخامت ۶میلیمترواز۱۴اینچ به بالابه ضخامت ۱۲ میلیمتر،قطرصفحه برابربا۹۵درصدقطر داخلی ضخیمترین لوله مصرف شده درخط میباشد.
۳-Flooding pig برای پرکردن خط باآب بکاربرده میشود.    
۴-Dewatering pigبرای تخلیه آب درون خط پس ازهیدروتست وخشک کردن استفاده میشود،پیگهای نامبرده شده  بالاازپیگهای قابل استفاده درزمان اجرا Constructionهستند.          
#باتوجه به شرائط مسیرخط لوله درنفاط تقاطع هاونقاط رىسک پذیراز لوله باضخامت بیشتر استفاده میگردد.                                    ب-پیگهای ژله ای    Jelly pigs
جهت Wax Removal &Line Cleaning &Corrosion inhibitation وهمچنین برای تغییر کاربری خطوط چندفازه Separation of Productاستفاده میشود.
  ج-پیگهای هوشمند Itelligent Pigs                   
 شامل
Magnetic Flux  Leakage.1جهت اندازه گیری انواع خوردگی ،حفره ها، ترک وفرورفتگی وضخامت لوله
.2التراسونیک Ultrasonic  جهت اندازه گیری ترک ،Dent،وکنترل خوردگی بابکارگیری تکنولوژی مدرن NDTوضخامت جداره لوله.   
 3- Transverse field inspection وردیف ۴-Geometric inspection tools    ردیفهای ۳و۲درزمان بهره برداری کاربری دارند.

انجام عملیات هیدروتست صرفادرراستای حصول اطمينان ازصحت وسلامت کلیه متریال واتصالات وشیرآلات وکلا اجزاء تشکیل دهنده یک خط لوله ونیزکلیه جوشهای انجام شده اجرامیگردد،وبنوعی تائیدکننده وگارانتی تمام مواردوبخشهای دخیل دراحداث خط لوله ازجمله طراحی ،خریدمتریال ،مدیریت اجرا ومجری عملیات و...میباشد.بنابراین دقت وتوجه ویژه ای برای اجرای هرچه بهتر وکیفیت مطلوب آزمایشات هیدروتست باید انجام واعمال گردد.اجرای عملیات هیدروتست طبق IGS-C-PL-100انجام میگردد.
مهم#جهت امکان عبور پیگ برای عملیات مختلف باید دقت لازم درخصوص تامین وخرید متریال ازجمله شیرآلات وسه راهیها وفلنج بکاربرده شود که ازنظرقطرداخلی برابر باقطر داخلی خط لوله باشد،


برنامه اجرائی :Executive progres                               

 ا-پس ازنصب هدرهای موقت واتمام عملیات اجرائی خط وبه جهت پاکسازی کردن داخل لوله ازهرگونه ناخالصی وموادزائدجامانده درزمان اجرا،نسبت به ارسال پیگ تمیزکننده  (Cleaning pig)اقدام خواهدشد.سرعت حرکت پیگ نبایدکمتراز۱/۲ وبیشتراز۲/۵متربرثانیه باشد. پس ازاتمام ماموریت پیگ تمیزکننده وخارج کردن آن ازتله موقت تعبیه شده درانتهای section نسبت به ارسال پیگ اندازه اقدام میگردد.

۲-پیگ اندازه Gauging pig(caliper پس ازپاکسازی درونی خط ودرجهت مطمئن شدن ازیکنواخت بودن قطرداخلی وعاری بودن ازهرگونه DEFECTارسال پیگ انجام میشود،صحت یاعدم صحت عملیات این مرحله ازمقدارتخریب لبه های صفحه اندازه وطبق مشخصات تعیین میگردد.

۳-تزریق آب به خط بوسیله Flooding water pig قبل ازارسال پیگ حجمی معادل ۴۰۰ تا۵۰۰مترازطول خط ارآب پرشده وسپس باتوپک پرکننده بافشارپمپ تزریق آب تمام قطعه موردآزمایش راازآب پرنموده بطوریکه دبی آب خروجی پمپ به مقداری باشد که توپک باسرعت ۱۰ تا ۱۵متر دردقیقه قادربه حرکت باشد.آبگیری بایدحتی المقدوردرlow pohnt انجام شود.حجم آبی که جلو پیگ است به تناسب اختلاف ارتفاع قطعه متغیراست  بطوریکه فشارجلوی پیگ از۲ بارکمترنباشد(جهت کنترل سرعت پیگ) توجه## دمای آب درزمان آبگیری نباید از ۲درجه سانتیگراد کمترباشد،آب تزریق شده جلوی پیگ باعث حرکت راحتتر پیگ  وجلوگیرى از سوختگی وسایش بشقابکهای لاستیکی  نصب شده روی پیگ میگردد.

۴-آزمایش عدم وجودهوا:وجودهوادرخط باعث بروز اختلال دراجرای آزمایش میشودوبایدازعدم وجودهوا اطمینان حاصل گردد،این آزمایش قبل از تست مقاومت وطبق فرمول ومشخصات انجام میشود.

۵-آزمایش مقاومت:به ۲روش انجام میگردد،۱-روش سیکلی cycle test این روش برای لوله های ERWازقطر۲۰ اینچ وکمتراستفاده میشود،دراین روش خط بنحوی تقسیم بندی میگردد که فشاردرlow point معادل ۹۰درصدتنش تسلیم لوله باکمترین ضخامت موجوددرقطعه ویا۱/۵برابرفشارطراحی )هرکدام کمترشد)ودرhigh point ضریبی ازفشارطراحی براساس class location باشد.پس ازرسىدن به فشاربه حدفشارتست ،خط به مدت ۳۰دقیقه دراي فشارنگهداشته وسپس به نصف تقلیل داده خواهدشد،مجددافشار رابه حدفشارتست بالابرده میشود(۲بارتکرار) واگرمشکلی پیش نیامد آزمایش تائید است .

6-روش تسلیم yield test برای لوله های SAWباقطر۲۴اىنچ وبیشتر ،وفشار درlow point هرقطعه باید۱۱۰درصد تنش تسلیم ودر high point حداقل ۹۵درصدتنش تسلیم  براساس کمترین. ضخامت درآن قطعه باشد،پس ازرسیدن فشار به ۵۰درصدفشارتست تغییرات فشارحاصله از مقدارآب اضافه شده تاحد فشارآزمایش طبق فرم نمودارثبت وخط برای ۴ساعت درفشارتست باقى میماند اگر دراین مدت افت  فشارتست درحد ۱بارباشد بااضافه کزن آب فشارراافزایش واگر بیش ار۱ باراضافه فشار بود مقداری آب تخلیه وباثبت فشارطبق ارقام داده شده عملیات قابل قبول میباشد .

۷-یکنواخت سازی :پس ازتائیدآزمایشات عدم وجودهوا ومقاومت وکاهش  یکنواختی فشار وحرارت  کنترل میگرددومدت زمان دوره یکنواختی بستگى به اختلاف  آب درداخل خط ودمای محیط دارد،جهت یکنواخت شدن فشار  خط وحرارت برای مدت ۳روز تحت نظر خواهدبود ثبت دماوفشارتوسط دستگاههای ثبات. وحداقل یکبار قرائت فشارودماى خط در۲۴ساعت درطول زمان زمان آزمایش یکنواختی ضروری است.


8-تخلیه وخشک کردن خطDewatering        


پس ازتائیدآزمایش نشتیLeakage testنسبت به تخلیه آب درون لوله اقدام میگردد،چنانچه خط برای مدت طولانی موردبهره برداری قرارنگیردبایدباتزریق گازنیتروژن ویادیگرگازهای بی اثربافشاریک کیلوگرم برسانتی مترمربع وتازمان بهره برداری حفاظت ونگهداری میگردد.


روشهای خشک کردن خطDRYING ازآنجائیکه آب درون لوله بویژه درخطوط باطول زیادوlow point هاکاملا تخلیه نخواهدشدازروشهای زیر جهت خشک کردن استفاده میشود،۱-تزریق متانول۲-روش خلاء ۳-تزریق گازگرم ۴-هوای خشک ۵-گازنیتروژن توسط Foam pig
پس از تائیدآزمایشات هیدروتست ،اجرای جوشکاری نقاط TIE INدرجهت دوختن ویکپارچه کردن خط لوله انجام خواهدشد.


توجه##حداگثر طول قطعات یک خط لوله که جهت هیدروتست به قطعات کوچکتر تقسیم میگرددوبادرنظرگرفتن اختلاف ارتفاع وشرائط مسیر خط حدود۲۰کیلومتر میباشد.


توجه#فاصله بین اجرای هرBendروی لوله مستقیم معادل ۶فوت برای خطوط تا۲۰ اینچ وبرای لوله های بزرگترمعادل ۳برابرODمیباشد###حداکث رانحراف درطول لوله،برای لوله های تاقطر۴ اینچ به مقدار۴میلیمىتر،برای۶ اینچ به مقدار۶ میلیمتر،برای لوله های ۸تا۱۲ اینچ به مقدار۱۰ میلیمتر،برای لوله های ۱۴ تا ۲۰اینچ به مقدار۱۴ میلیمتر،برای لوله های ۲۴تا۳۶ اینچ به مقدار ۱۶میلیمتر وبرای بالاتراز۳۶ اینچ به مقدار۲۰میلیمتر.###فاصله انشعابات روی خطوط اصلی گازنبایداز۲برابرمتوسط قطرانشعاب کمترباشد،هرگاه فاصله دو انشعاب از۱/۳کمترباشدباید پد تقویتی اجراشود.###واحدردیف تراکم:به تراکم انسانی وساختمانی درمحدوده خطوط انتقال گازبطول ۱۶۵۰متروعرض ۴۰۰متر(۲۰۰مترازطرفین محورخط لوله)اطلاق میگردد.###مقداردرصدپرتونگاری درنقاط واحدتراکم وLocation class به ترتیب زیر میباشد،کلاس یک،۱۰درصد،کلاس دو،۱۵درصد ،کلاس سه،۴۰درصد، وکلاس چهار،۷۵درصد،


موارد تکمیلی:عملیات تنش زدائی برای ضخامت بیش از۱/۲۵ اینچ ازلوله های کربن استیل معمولی الزامی میباشد،همچنین طبق ASME BVPبخش VIIIبرای متریال کربن حاوی  بیش از0.33درصد یامعادل کربن 0.65درصدوحاوی کرم و۱/۴منگنز وبدلیل سرعت زیاددرسردشدن جوشهای این نوع فولادتوصیه به تنش زدائی دارد.


حفاظت کاتدیک:Cathodic protection   اولین روش حفاظت خطوط لوله دربرابرخوردگی اجرای پوشش عایقی سطوح لوله ها میباشد،درصورت اعمال پوشش اصولی وبدون نقص روی خطوط لوله نیاز به حفاظت کاتدیک راکمرنگ خواهدکرد،سرجوشها ،درزهای طولی لوله ومحل جوشکاری لوله های اسپیرال محل های آسیب پذیردربرابر خوردگی میباشند(دراین نقاط بدلیل برجستگی های محل جوشها ضخامت عایق کمتراز سطح لوله ها است).دونوع خوردگی وجوددارد،شیمیائی و الکتروشیمیائی.
خطوط لوله به دو روش جنرال حفاظت میگردد،۱-روش جریان مستقیم (DC)که توسط Rectifierانجام میگردد.  

      
 ۲-روش آند فداشونده

فعل وانفعالات الکتروشیمیائی درآند تولیدالکترون ودرکاتدمصرف الکترون داردویکی ازروشهای جلوگیری ازخوردگی میباشد،نقاط آندی وکاتدی درفرآیند خوردگی لوله های دفنی وجودداردکه با انتقال  جریان الکتریسیته ازمحیطهای آندی ازفلز به نقاط پیرامون ،خوردگی اتفاق می افتدودرمحیطهای کاتدی که جریان ازمحیط اطراف به فلز میرسد خوردگی صورت نمیگیرد. برای اجرای حفاظت باید به موارد زیرتوجه گردد۱-اندازه گیری مقاومت زمین ۲-بسترآندی وایستگاه حفاظت۳-نظارت برسیستمC.P
پوشش محافظ داخل لوله:Lining ازروشهای محافظت ازسطوح داخلی لوله است که باموادمختلف ومتناسب بانوع سیال ودرجهت جلوگیری ازخوردگی وکمترشدن اصطکاک وسایش داخل لوله اجرا می گردد.


روش عمومی الکتروشیمیائى CPبه شرح زیر:pipe to soil potentials & surface potentials (cell-to-cell. &soil resistivity measurement                    ASME B31G
حداکثرفاصله نصب شیرآلات LBVبراساس کلاس خطوط گاز۱-کلاس یک ،۳۲کیلومتر.  ۲-کلاس دو ،۲۴کیلومتر ۳-کلاس سه ،۱۶کیلومتر ۴- کلاس چهار،۱۲ کیلومتر
نصب علائم ومارکرها درتقاطعها، طول مسیرخط لوله ومحدوده تاسیسات ، نقاط دارای ریسک ،نقاطی که خط لوله تغییرمسیر میدهد.روی مارکرها مشخصات خط شامل نوع فراورده،کیلومترونام بهره بردار ......درج خواهدشد.


تاسیسات ارسال ودریافت توپک:pig luncher & receiver units این تاسیسات برای خطوط لوله خشکی ودریائی وازسایز ۴تا۵۶ اینچ وبرای سیالهای گازی ،هیدروکربنها وسایر سیالها وبرای اهداف مختلفی احداث میگردد.


توجه ##حداکثر Dent مجازمعادل ۲درصد قطراسمی لوله میباشداین عیب نباید Sharp باشد.هرگونه Defect روی سیم طولی لوله که باعث کاهش ضخامت شودمجاز نمیباشد.
سیکل مراحل ساخت خط لوله : ۱-طراحی ۲-اجرا وساخت ۳- راه اندازی ۴-نگهداری ۵-مرمت واصلاح۶- مدرک سازی
SCADA                                   supervisory control and data aquisition                    سیستم کنترل
سطح بالا وجمع آوری داده ها. سیستمی نرم افزاری وسخت افزاری است که ازطریق آن میتوان وضعیت وعملکرد یک پلنت صنعتی را مانیتوروکنترل نمود.عموما جهت کنترل ونظارت برفرآیندودرمحدوده ای وسیع وازراه دور استفاده میشودبسترهای مختك مخابراتی شامل لینکهای رادیوئى وماهواره ای ،فیبرنوری ،شبکه ارتباطی وخطوط تلفن برای این منظور کاربردفراوان دارند.

 

 

توجه###برای تعمیرات خطوط میتوان از ۲روش استفاده نمود(تعمیرات اصلی وتعمیرات فرعی)به شرح زیر; 


grinding repair cut out & replacement    temporary leak clamp     epoxi sleeve repair          stopple &bypass operation stand off sleeve repair    patch repair&weld deposition  mechanical repair
باسپاس از دوستان ارجمند ،کلیات عملیات احداث خطوط لوله گاز بطور خلاصه تقدیم گردید،کاستی هارا نادیده بگیرید وبرمن ببخشید،امیدوارم مثمر ثمر واقع گردد ،ازاینکه وقت گروه رابه بنده دادید سپاسگزارم .باسپاس وقدردانی ازیکایک عزیزان، بدرود